BioBankowanie

Biobank

Biobanki to miejsca, w których przechowuje się tkanki i komórki pobrane od pacjentów. Próbki te są mrożone, tak by nie uszkodzić znajdujących się w nich białek oraz materiału genetycznego. W zależności od zastosowania, próbki mogą być przechowywane w specjalnym buforze w zamrażarce, w -80°C lub nawet w ciekłym azocie, w temperaturze sięgającej -200°C.

Biobanki są tworzone zarówno w celach naukowych (m.in do badań nad nowymi lekami lub przyczynami rozwoju nowotworów), jak i w celach diagnostycznych – umożliwiają pacjentowi wykonanie poszerzonej diagnostyki lub powtórzenie już wykonanych badań w przyszłości, np. gdy będą dostępne nowe formy leczenia.

Biobankowanie w Polsce i Europie

W Europie powstało już wiele wysokiej jakości biobanków, wspieranych przez instytucje naukowe. Pacjenci coraz chętniej przekazują anonimowo swoje próbki, co sprzyja rozwojowi badań nad nowotworami i w dalszej perspektywie, nad medycyną personalizowaną. Trwają również prace nad jednolitymi przepisami, które zapewnią ochronę danych pacjentów korzystających z  biobanków. Więcej informacji można znaleźć w raporcie Komisji Europejskiej.

Zazwyczaj procedura diagnostyczna próbki nowotworowej zakłada pobranie fragmentu tkanki nowotworowej i utrwalenie jej chemicznie – w postaci tak zwanego bloczka parafinowego. Mimo dużej użyteczności, metoda ta posiada ogromną wadę – uszkadza materiał genetyczny. 

W biobanku tkanka nie podlega procesowi utrwalania. Materiał biologiczny jest umieszczany w specjalnym buforze, który chroni przed degradacją i zapewnia świeżość tkanki, dzięki czemu próbka może zostać zamrożona. Tak zabezpieczona tkanka może zostać wykorzystana w przyszłości do użytecznych badań.

Inwestycja w przyszłość

Biobankowanie tkanki nowotworowej to inwestycja w przyszłość. Nowotwór usunięty w trakcie normalnego zabiegu resekcji jest traktowany jako odpad medyczny i jest utylizowany. Zachowanie go w biobanku otwiera Pacjentowi dostęp do szerokiej gamy technik diagnostyki i medycyny personalizowanej.
Dzięki biobankowaniu:

  • możliwe jest sekwencjonowanie całego genomu nowotworowego, które może pozwolić na znalezienie nowych opcji terapeutycznych, zidentyfikowanie przyczyn np. oporności na daną terapię lub włączenie do programu badań klinicznych
  • pacjent zyskuje cenny czas na diagnostykę, tak istotny podczas leczenia onkologicznego
  • nie ma potrzeby wykonywać zabiegu chirurgicznego, aby pobrać nowy wycinek guza do kolejnych badań
  • tkanka może być przechowywana w formie zamrożonej przez wiele lat, a gdy w przyszłości pojawią się nowe terapie lub leki, może zostać wydobyta i przeanalizowana pod kątem możliwości zastosowania tych metod leczenia
  • za zgodą pacjenta tkanka może być wykorzystana w badaniach naukowych nad nowymi metodami leczenia nowotworów

Badanie całego genomu

Sekwencjonowanie całogenomowe (ang. Whole Genome Sequencing, WGS) pozwala na poznanie całej informacji zakodowanej w DNA. Dzięki temu możliwe jest wykrycie wszelkich zmian genetycznych, zarówno w genach, jak i w innych rejonach genomu, stanowiących nawet 98% jego zawartości.

Wykryte zmiany patogenne w naszym DNA mogą odpowiadać za rozwój nowotworu, ale również mogą być wskazaniem do stosowania bardzo skutecznych terapii celowanych.

Polskie Centrum Biobankowania
MNM Diagnostics

Sekwencjonowanie całogenomowe tkanki nowotworowej jest możliwe tylko jeśli pacjent dysponuje tkanką nieutrwaloną chemicznie. Dlatego utworzyliśmy Polskie Centrum Biobankowania (PCBB), pierwszy w Polsce biobank dla pacjenta, umożliwiający przechowywanie nieutrwalonych tkanek zarówno w celach naukowych, jak i diagnostyki personalnej MNM Diagnostics.
Więcej informacji można znaleźć na www.pcbb.pl.

Bezpieczeństwo danych

W PCBB zapewniamy pełną ochronę danych osobowych pacjenta. Informacje wykorzystywane do celów naukowych są poddawane anonimizacji a ich wykorzystanie bezwzględnie wymaga świadomej zgody pacjenta, który zapoznał się z klauzulą poufności. Identyfikacyjne dane osobowe uczestnika projektu są kodowane kodem numerycznym, a zespół analityczny nie ma wglądu do danych identyfikujących uczestników projektu. 

Wszystkie tkanki przechowywane są w sposób anonimowy, zapewniający pełen poziom bezpieczeństwa danych. Każda próbka jest oznakowana swoim unikalnym numerem kodowym. Dodatkowo, pacjent może żądać zniszczenia przechowanej próbki i usunięcia wszelkich danych osobowych z bazy w dowolnym momencie.

Biobanki mają potencjał stać kluczowym rozwiązaniem umożliwiającym spersonalizowaną medycynę
w Polsce i na świecie.

Biobankowanie krok po kroku

Procedura pobrania tkanki jest związana z rutynowym zabiegiem resekcji guza nowotworowego i odbywa się w szpitalu współpracującym z PCBB, po konsultacji z lekarzem onkologiem. Jeśli guz jest nieoperacyjny, lub chcemy zbiobankować tkankę jeszcze przed operacją,  istnieje możliwość pobrania próbki na etapie biopsji gruboigłowej. Oprócz tkanki guza, przy okazji rutynowych badań laboratoryjnych pobierana jest próbka krwi pacjenta, która także deponowana jest w biobanku jako wzorzec nienowotworowy.

  • część tkanki zostaje przekazana patomorfologowi w celu wykonania badań histopatologicznych
  • pozostały fragment tkanki zostaje przygotowany do biobankowania w specjalnym buforze zabezpieczającym
  • wszystkie dane dawcy są zanonimizowane, informacje o tożsamości pacjenta są niemożliwe do uzyskania bez odkodowania próbki
  • próbka zostaje przesłana do PCBB, odpowiednio przygotowana i umieszczona w specjalnej chłodni, w temperaturze -20 C
  • Jeśli masz pytania, napisz do nas: kontakt@pcbb.bio

Paszport próbki onkologicznej

Każdy pacjent otrzymuje z PCBB indywidualny paszport próbki nowotworowej. Dokument ten pozwala na odkodowanie próbki na życzenie pacjenta. Dodatkowo, zawarto w nim wszystkie kluczowe informacje związane z procedurami bezpieczeństwa, biobankowania i przechowywania tkanek.

Współpraca

Uczestniczymy w licznych projektach naukowo-badawczych wraz z m. in.  Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza oraz Uniwersytetem Medycznym w Poznaniu (więcej informacji na analizagenomu.pl). Współpracujemy również z wiodącymi szpitalami klinicznymi w ramach rozwoju zaawansowanych metod diagnostycznych w leczeniu onkologicznym. 

Jeśli Państwa placówka jest zainteresowana rozpoczęciem współpracy lub poszukuje partnera technologicznego zapraszamy do kontaktu, pod adresem kontakt@mnm.bio. 
Więcej informacji o współpracy z PCBB można znaleźć tutaj.