Czy nasi przodkowie odczuwali więcej bólu? Tak mogłyby implikować wyniki badania opublikowanego na łamach Current Biology, w którym korzystając z trzech genomów neandertalczyków pokazano, że wszyscy byli nosicielami trzech wariantów w genie SCN9A kodującym białko NaV1.7, które buduje kanał sodowy. 0,4% osób, zgłaszających dolegliwości bólowe, i których materiał genetyczny jest przechowywany w UK Biobank posiadały jedną zmienioną kopię tego genu.

Zamiana trzech aminokwasów – bo taki jest wynik opisywanych zamian nukleotydów – sprawia, że kanały sodowe mają większe prawdopodobieństwo pozostawania w stanie otwartym, co zmniejszało potencjał progowy potrzebny do zainicjowania przekazywania impulsu nerwowego. Samo odczuwanie bólu i jego przekazywanie jest procesem tak skomplikowanym, że trudno póki co mocniejsze odczuwanie bólu zrzucać na karb posiadania jednego zmienionego białka.

W skrócie, by ból został rozpoznany przez mózg, najpierw nocyceptory (receptory bólowe) muszą go rozpoznać, następnie ,,wędruje on” wzdłuż nerwów obwodowych specjalnie zarezerwowanymi do tego włóknami (tutaj są właśnie opisywane kanały sodowe, one umożliwiają propagację bodźca bólowego, który zamieniony jest już na elektrykę), aby dostać się do rdzenia kręgowego. Tam właśnie znajduje się pierwszy ośrodek kontroli wszelkich bodźców chcących przedrzeć się do mózgu. Na jego poziomie możliwa jest ich modyfikacja – osłabianie lub wzmaganie. Następnie impuls wędruje drogami nerwowymi wstępującymi do specjalnych struktur znajdujących się w mózgu, gdzie dopiero jest przetwarzany i odczytywany jako ból.

Przez to skomplikowanie całego procesu trudno jest więc określić, czy rzeczywiście subtelne zmiany kodu genetycznego i stanu kanału sodowego rzeczywiście są przyczyną wzmożonego bólu, czy może winić należy rdzeń kręgowy i zachodzące tam procesy. Z drugiej strony, racjonalizując… Dlaczego akurat neandertalczycy, którzy wiedli zdecydowanie mniej wygodne życie od obecnego, mieliby odczuwać silniej wszelkie bodźce bólowe?

Kobieta masująca bolesny kark

Więcej na ten temat dowiesz się z tego artykułu.