Diagnoza każdego nowotworu złośliwego jest szokiem dla osoby, której to dotyczy. W ostatnich latach w medycynie dokonał się niesamowity postęp i dostępne terapie, w tym terapie raka piersi, nie są już tymi samymi metodami leczenia. Nowoczesne metody leczenia raka cechuje przede wszystkim wysoka skuteczność.  

  • Rak piersi jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z tkanki nabłonkowej budującej gruczoł piersiowy.
  • To najczęstszy nowotwór złośliwy wśród Polek.

Pacjentki najczęściej zgłaszają się do lekarza z wykrytym w piersi guzkiem – jednak nie każdy guzek oznacza od razu występowanie choroby nowotworowej. Żeby stwierdzić, czy zmiana jest łagodna czy złośliwa, należy przeprowadzić pogłębioną diagnostykę – w tym badania obrazowe takie jak np. mammografia, a przede wszystkim wykonać biopsję gruboigłową zmiany.

Podczas biopsji gruboigłowej pobierany jest fragment guza, który jest następnie badany przez wyspecjalizowanego lekarza (patomorfologa) pod kątem cech złośliwości np. naciekania okolicznych tkanek czy obecności przerzutów odległych. Nowotwór łagodny nie będzie powodował przerzutów odległych. Guz łagodny jest także często otoczony torebką oddzielającą go od reszty tkanek.

PODSTAWY LECZENIA ONKOLOGICZNEGO

Tradycyjnie leczenie onkologiczne opiera się na 3 filarach.

  • leczenie chirurgiczne,
  • radioterapia,
  • chemioterapia.

Nowoczesna terapia raka piersi wykorzystuje hormonoterapię oraz leczenie celowane. O schemacie terapeutycznym, którym będzie podążać Pacjentka, decyduje specjalne konsylium, podczas którego lekarze różnych specjalizacji wybierają najlepsze możliwe leczenie.

Przy podejmowaniu decyzji na temat stosowanej terapii, stosuje się skalę TNM

  • T – wielkość guza (z ang. tumor),
  • N – obecność przerzutów w węzłach (z ang. nodes),
  • M – obecność przerzutów odległych (z ang. metastasis).

O leczeniu raka piersi decyduje także ewentualne wykrycie receptorów estrogenowych, progesteronowych oraz HER2 na zmienionych nowotworowo komórkach. W nowoczesnych ośrodkach najważniejszym elementem stają się jednak wyniki badań genetycznych, ponieważ każdy nowotwór jest wynikiem akumulacji szkodliwych mutacji.

STANDARDOWE METODY LECZENIA

Chirurgia

Leczenie chirurgiczne jest najstarszą i skuteczną metodą terapeutyczną, polegająca na fizycznej eliminacji guza poprzez jego wycięcie. Obecnie najbardziej pożądanym leczeniem chirurgicznym jest leczenie oszczędzające gruczoł piersiowy (BCT, z ang. breast conserving therapy), polegające na wycięciu pierwotnego guzka znajdującego się w piersi. Następnie Pacjentka zostaje poddana radioterapii narządu. BCT może zostać zastosowane jedynie u chorych z niskim poziomem zaawansowania choroby (I i II według TNM.)

 

Radioterapia

Radioterapia to metoda, w której guz nowotworowy jest naświetlany dużą dawką promieniowania jonizującego. Ma to spowodować możliwe największe spustoszenie wśród komórek nowotworowych. Radioterapia jest czasami stosowana jako leczenie uzupełniające, po wycięciu guza z małym marginesem zdrowych tkanek.  

 

Chemioterapia

Chemioterapia to metoda leczenia onkologicznego, polegająca na podawaniu leków cytotoksycznych, których zadaniem jest niszczenie komórek zmienionych nowotworowych. Metoda ta powoduje uszkodzenie także komórek prawidłowych, nie tylko tych zmienionych nowotworowo. W przypadku terapii raka piersi wyróżniamy 3 rodzaje chemioterapii: neoadjuwantową, adjuwantową i paliatywną.

TERAPIE CELOWANE

Terapie celowane stają się nieodłącznym elementem leczenia raka piersi. Pierwszym i obecnie rutynowo stosowanym preparatem jest trastuzumab – to przeciwciało łączące się z receptorami dla HER2 na powierzchni komórek raka piersi, co ma spowodować zahamowanie podziałów komórkowych. Jeśli Pacjentka nie posiada tych receptorów, to niemożliwe będzie zastosowanie u niej tego typu leczenia – zwyczajnie nie zadziała.

Kolejną grupą celowanych leków są cykliby – inhibitory kinazy CDK4/6. Bez aktywacji CD4/6 nie dojdzie do kolejnych podziałów, a komórki musza się dzielić, aby nowe mogły zastępować stare. Ich praca w obrębie nieprawidłowych komórek nowotworowych raka piersi jest często zaburzona, co powoduje, że przestają spełniać swoją rolę regulacyjną i tym samym dochodzi do zwiększenia tempa podziałów nieprawidłowych komórek. Leki te są w Polsce zarejestrowane w leczeniu tych Pacjentek, u których obecne są receptory hormonalne, a brak jest receptorów HER2.

 

W przypadku terapii celowanych ogromne znaczenie mają badania genetyczne. Ich wyniki wpływają na rodzaj podejmowanej terapii, co może przełożyć się na rezultat leczenia, lepsze rozdysponowanie środków przeznaczonych na leczenie onkologiczne i przede wszystkim poprawę jakości życia Pacjentek.

PODSUMOWANIE

Pomimo tego, że rak piersi jest dużym problemem zdrowotnym w Polsce, Pacjentkom można zaproponować naprawdę wiele różnych ścieżek terapeutycznych.

Kolejne lata sugerują rozkwit terapii celowanych – wskazania do ich stosowania oparte są o wyniki badań genetycznych. Dodatkowo, sekwencjonowanie guzów nowotworowych pozwoli na dobranie leczenia pod konkretne cele molekularne w genomie guza. 

Pełen opis leczenia stosowanego w raku piersi dostępny jest w artykule poniżej.

Przypisy i bibliografia dostępne są w pełnej wersji artykułu.